လြတ္ေျမာက္ျခင္းစိတ္ပညာ

တခါတေလမွာ needy ျဖစ္တယ္ဆိုတဲ့ ခံစားခ်က္မ်ဳိး ခံစားဖူးၾကတဲ့လူေတြရွိတယ္။ အျမဲလိုလို တစ္ေယာက္ေယာက္ကို လိုအပ္ေနတာ၊ တြယ္တာခ်င္ေနတာမ်ဳိး၊ အားကိုးမွီတြဲခ်င္ေနတာမ်ဳိး။ တစ္ေယာက္တည္းရပ္တည္ရွင္သန္ေနရရင္ကို မျပည့္စံုဘဲ ကြက္လပ္တစ္ခုခု အျမဲလစ္ဟာေနတယ္လို႔ထင္ရတဲ့ ခံစားခ်က္မ်ဳိး။ Needy ကိစၥကိုအေၾကာင္းျပဳျပီး တစ္ေယာက္ေယာက္နဲ႔ ခ်စ္ၾကိဳးသြယ္ေႏွာင္တြယ္မိသြားတဲ့အခါမွာ ကိုယ့္ရဲ႕ ပါတနာ (partner) အေပၚ တစ္ခ်ိန္လံုး မွီတြယ္ေနခ်င္တယ္။ သူဘယ္သြားသြား ဘာလုပ္လုပ္ ဘယ္သူနဲ႔ေတြ႔ေတြ႔ သိခ်င္ေနတယ္။ သူနဲ႔ပတ္သက္ရင္ ကၾကီးကေန အအထိ အကုန္သိခ်င္တယ္။ ကိုယ့္အေပၚ ဂရုစိုက္တာ၊ ၾကင္နာယုယျပတာ၊ attention ရေနတာမ်ဳိးကိုပဲ အျမဲေတာင့္တေနတတ္တယ္။ အဲ့ဒါေတြမရဘူးဆိုရင္ ရေအာင္နည္းလမ္းေတြသံုးျပီး ျပဳမူတတ္ၾကတယ္။

အဲ့လိုေတြျပဳမူတဲ့အခါ တခါတေလ တစ္ဖက္သားကို ေခ်ာင္ပိတ္မိသလိုခံစားခ်က္မ်ဳိး ရေစႏိုင္တယ္။ တအားဖိအားေတြေပး၊ တစ္ခ်ိန္လံုးေဒါက္ေထာက္ျပီးေစာင့္ၾကည့္ေနေတာ့ တစ္ဖက္သားခမ်ာပါ အသက္ရွဴၾကပ္သလိုခံစားရႏိုင္တယ္။ ေနာက္ျပီး သူ႔အေပၚ မယံုသကၤာျဖစ္တယ္လို႔လည္း ခံစားသြားရေစႏိုင္တယ္။ အဆိုးဆံုးကေတာ့ တစ္ဖက္လူမွာ ျဖစ္ပ်က္ေနသမွ်၊ အနိမ့္အျမင့္ အေပ်ာ္အရႊင္ အငိုအရယ္ ဝမ္းနည္းမႈ ဝမ္းသာမႈမွန္သမွ်ကို ကိုယ္က စိတ္ဝင္စားလြန္းေနျပီး မသိသိေအာင္၊ သူမေျပာေျပာေအာင္ေတြ အတင္း ၾကံဖန္လွည့္ပတ္ျပီးေမးေတာ့ တစ္ဖက္သားအေပၚ အတင္း push လုပ္ေနသလိုျဖစ္ေနတယ္။ အဲ့ဒီလို အတင္းအၾကပ္ တစ္ခ်ိန္လံုး pushy လုပ္ျခင္းဟာ က်န္းမာေပ်ာ္ရႊင္ျပီးေအာင္ျမင္တဲ့ relationship တစ္ခုျဖစ္ဖို႔ အဟန္႔အတားတစ္ခုပဲျဖစ္တယ္။

တခါတေလမွာ ကိုယ္ အဲ့ဒီလိုလုပ္ေနလို႔ လုပ္ေနမိမွန္းေတာင္ သတိမထားမိတတ္ၾကဘူး။ မျမင္တတ္ၾကဘူး။ ကိုယ့္အတၱ ကိုယ္မွာလႊမ္းျပီး ေသြးပူေနခ်ိန္မို႔ တျခားလူ ကိုယ့္အေပၚျမင္တဲ့အျမင္မ်ဳိး လြယ္လြယ္နဲ႔မျမင္ႏိုင္ၾကဘူး။ ကိုယ့္ရဲ႕ သိခ်င္စိတ္၊ စိတ္ပူစိတ္၊ ကေယာက္ကယက္ အေတြးေတြနဲ႔ေရာျပႊန္းရႈပ္ေထြးျပီး ဟိုေတြးဒီေတြး ဟိုဟာလုပ္ရမလို ဒီဟာလုပ္ရမလိုျဖစ္ရင္းက ယုတၱိမရွိတဲ့နိဂံုးေတြကို ဆြဲဆြဲျပီးခ်ဳပ္ပစ္တတ္တယ္။ ျပီးရင္ ဘာ သတင္းအခ်က္အလက္မွလည္း အတည္တက်မရွိ၊ လံုေလာက္တဲ့သက္ေသသာဓကမွလည္းမရွိပါဘဲ တစ္ဖက္သားအေပၚ စြပ္စြဲေကာက္ခ်က္ခ်လိုက္ျပီး ဆံုးျဖတ္ခ်က္တစ္ခုကို အေလာတၾကီး ခ်လိုက္တတ္တယ္။

အဲ့ဒီလို ေရေရရာရာမရွိတဲ့ေကာက္ခ်က္ေတြအေပၚအေျခခံျပီး လက္လႊတ္စပယ္ခ်လိုက္တဲ့ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ဳိးဟာ မွားဖို႔ရာခိုင္ႏႈန္းမ်ားတဲ့၊ တစ္ခ်ိန္မွာ ကိုယ္ကိုယ္တိုင္ေနာင္တျပန္ရႏိုင္တဲ့၊ ကိုယ့္ရွဴးကိုယ္ပတ္ (backfire) ႏိုင္တဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ပဲ။ ျပတ္မယ္ျပဳမယ္ျဖစ္တယ္။ ကြဲမယ္ျပဲမယ္ျဖစ္တယ္။ သူ႔ Facebook အေကာင့္ကို delete လုပ္မယ္၊ ကိုယ့္ Facebook အေကာင့္ကိုယ္ deactivate လုပ္မယ္၊ သူ႔ဖုန္းနံပါတ္ကိုဖ်က္မယ္၊ block မယ္၊ အဆက္အသြယ္မရေတာ့ေအာင္လုပ္မယ္ စတာေတြဟာ တြဲခါစခ်စ္သူရည္းစား (သို႔မဟုတ္) ညားခါစစံုတြဲေတြမွာ ေတြ႔ရတတ္တဲ့ အေတြ႔အၾကံဳေတြျဖစ္တယ္။ တစ္ဖက္သူဘာျဖစ္ေနလဲ ဘာမွတိတိက်က် ေသေသခ်ာခ်ာ မသိရေသးပါဘဲ ကိုယ့္အေတြးနဲ႔ကိုယ္၊ ကိုယ့္သံသယနဲ႔ကိုယ္၊ ကိုယ့္စိတ္မလံုျခံဳမႈ (insecurity) နဲ႔ကိုယ္ ေကာက္ခ်က္ခ် ဆံုးျဖတ္ပစ္လိုက္တတ္တာမ်ဳိးေတြေပါ့။

တကယ္လို႔ တစ္ဖက္က ကိုယ္ထင္သလို ကိုယ့္အေပၚသစၥာေဖာက္သြားတယ္၊ ဒါမွမဟုတ္ ကိုယ့္အေပၚအခ်စ္ေလ်ာ့သြားတယ္၊ ကိုယ့္ကိုျဖတ္ခ်င္လို႔ေရွာင္ေနတယ္ ထားဦး။ သူ႔ဘက္က ကိုယ့္ကို မဆက္သြယ္လာေသးမခ်င္း (ဒါမွမဟုတ္) အျဖစ္အပ်က္အမွန္ကို မေျပာျပရေသးမခ်င္း (ဒါမွမဟုတ္) ခိုင္မာတဲ့သက္ေသအေထာက္အထား မရေသးမခ်င္း ဘာကိုမွ အေလာတၾကီး မဆံုးျဖတ္သင့္ဘူး။ ေကာက္ခ်က္မခ်သင့္ဘူး။ အဲ့လိုသံသယေတြနဲ႔ ပူေနရတာဟာ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုပဲ မျငိမ္းမခ်မ္းျဖစ္ေစတယ္။ ကိုယ္တိုင္ပဲ ပူေလာင္ရတယ္။ တစ္ဖက္လူက ဘယ္လိုမွမေနဘူး။ တစ္ဖက္လူလုပ္သမွ် ကိုယ့္မွာပူေလာင္ေနရတယ္။ ဒါဟာ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ရာ၊ ခ်စ္ရာမေရာက္ဘူး။ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ဒုကၡေပးရာေရာက္တယ္။

ဘဝမွာ ကိုယ္တိုင္ ဘာမွမတတ္ႏိုင္တဲ့၊ ဘယ္လိုမွထိန္းခ်ဳပ္လို႔မရႏိုင္တဲ့အေျခအေနေတြ အမ်ားၾကီးရွိတယ္။ တစ္ပါးသူရဲ႕စိတ္နဲ႔အေတြးကို ကိုယ္ထိန္းခ်ဳပ္လို႔မရႏိုင္ဘူး။ သူဘာလုပ္ပါ၊ ဘယ္လိုခံစားပါဆိုတာေတြလည္း အတင္းကာေရာ ဖိအားေပးလို႔မရဘူး။ သူ ခံစားရခ်င္မွခံစားရမယ္။ ခ်စ္ခ်င္မွခ်င္မယ္။ မုန္းခ်င္မွမုန္းမယ္။ ေျပာခ်င္မွေျပာမယ္။ လုပ္ခ်င္မွလုပ္မယ္။ ဒါကို ဒီလိုမေတြးရေကာင္းလား၊ ငါ့နည္းတူ မခံစားရေကာင္းလား၊ ငါ့နည္းတူ မခ်စ္ရေကာင္းလား၊ သဝန္မတိုရေကာင္းလားရယ္ဆိုျပီး သူ႔ကိုအျပစ္တင္လို႔မရဘူး။ သူ႔မွာလည္း သူ႔ဘဝနဲ႔သူ၊ သူ႔ေရြးခ်ယ္မႈနဲ႔သူ၊ သူ႔ခံစားခ်က္နဲ႔၊ သူ႔အေတြ႔အၾကံဳနဲ႔သူ ရွိမွာေပါ့။ သူနဲ႔ကိုယ္ ဘယ္လိုမွ ထပ္တူမက်ႏိုင္ဘူး။

ကိုယ့္ပါတနာ ကိုယ့္လက္တြဲေဖာ္ျဖစ္တိုင္း ကိုယ့္ကိုအကုန္ေျပာရမယ္လိ႔ု သတ္မွတ္လို႔မရဘူး။ လူတိုင္းမွာ သူတစ္ပါးကို မေျပာျပခ်င္တဲ့၊ မေျပာျပႏိုင္တဲ့ကိစၥေတြရွိတယ္။ လွ်ဳိ႕ဝွက္ခ်က္ေတြရွိတယ္။ အခက္အခဲ ျပႆနာေတြရွိတယ္။ ဒါေတြကို သူေျပာဖို႔အဆင္သင့္ျဖစ္ေတာ့မွ သူေျပာမွာေပါ့။ သူ comfortable ျဖစ္တဲ့အခ်ိန္မွာ သူေျပာမွာေပါ့။ ေျပာခ်င္မွလည္းေျပာမယ္။ ဒါဟာ သူ႔ေရြးခ်ယ္မႈပဲျဖစ္တယ္။ ကိုယ့္ကိုမေျပာျပလို႔၊ ေပးမသိလို႔ဆိုျပီး အတင္းေမးလို႔မရဘူး။ သိေအာင္လုပ္လို႔မရဘူး။ ဒါဟာ တစ္ဖက္သားရဲ႕ဆႏၵကိုဆန္႔က်င္ေနတာမို႔ မတရားရာေရာက္တယ္။ အဓမၼျပဳ အႏိုင္က်င့္ရာေရာက္တယ္။ လူ႔အခြင့္အေရးေဖာက္ဖ်က္ရာေရာက္တယ္။ ကိုယ့္ကို တျခားတစ္ေယာက္က အတင္းေမးရင္ေကာ ကိုယ္ေျပာခ်င္မလား။ အဲ့လိုေတြးရမယ္။

ေနာက္ျပီး playing victim လုပ္တဲ့ကိစၥ။ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ငါကေတာ့ ခံရသူသက္သက္ victim ပါရယ္လို႔ ဘယ္ေတာ့မွ တစ္ဖက္သတ္ မေတြးရဘူး။ ကိုယ့္ပါတနာက ကိုယ့္ေလာက္ေႏြးေထြးမႈ ၾကင္နာဂရုစိုက္မႈေတြမျပလို႔၊ ခ်စ္ပါတယ္လို႔ ႏႈတ္က တဖြဖြမေျပာလို႔၊ ကိုယ့္ကို ဖုန္းမက္ေဆ့ခ်္ျပန္မပုိ႔လို႔၊ စကားျပန္မေျပာလို႔၊ အဖက္မလုပ္လို႔ ငါ့ကိုေတာ့ ဒီလိုလုပ္ရက္တယ္၊ ငါကေတာ့ တရားခံသက္သက္ရယ္ပါ၊ သူကေတာ့ လုပ္ရက္သူပါရယ္လိ႔ု မေတြးရဘူး။ သူက ကိုယ့္ကို ဘာမွမလုပ္၊ ဘာမွမေျပာဘဲ ေရငံုႏႈတ္ပိတ္ေနေစဦး ကိုယ္ဟာ victim မဟုတ္ဘူး။ ကိုယ့္ကိုယ္ကို victim ဘယ္ေတာ့မွအျဖစ္မခံသင့္ဘူး။ ေသခ်ာေတြးၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ကိုယ့္ကို victim အျဖစ္ခံတာဟာ ကိုယ္ကိုယ္တိုင္ပဲျဖစ္ေနတတ္တယ္။ ကိုယ့္ရဲ႕စိတ္ခံစားခ်က္ကို ကိုယ္ပဲပိုင္တယ္။ ကိုယ္တိုင္ပဲ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္တယ္။ ကိုယ့္အေဆြးအပူေတြ စိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾကေတြကို ကိုယ္တိုင္ပဲ မီးရိႈ႕လိ႔ုရသလို ကိုယ္တိုင္ပဲ မီးျငွိမ္းလု႔ိရတယ္။

တစ္ဖက္လူဟာ အေၾကာင္းတစ္ခုခုေၾကာင့္ အေၾကာင္းျပန္ဖို႔ေႏွာင့္ေႏွးေနတာလည္းျဖစ္ႏိုင္တယ္၊ အခက္အခဲၾကံဳေနတာလည္းျဖစ္ႏိုင္တယ္၊ ဒါမွမဟုတ္ အေျခအေနတစ္ခုခု phase တစ္ခုခု ၾကံဳေနရတာလည္းျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အဲ့ဒီအေျခအေန သို႔မဟုတ္ phase တစ္ခုဟာ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာလည္းျဖစ္ရင္ျဖစ္မယ္။ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာလည္းျဖစ္ခ်င္ျဖစ္မယ္။ ဒါကို သူမေျပာျပရင္ ကိုယ္မသိႏိုင္ဘူး။ မသိႏိုင္တဲ့အေပၚမွာ လိုက္ေဒါသျဖစ္ျပီး လိုရာဆြဲေတြးလို႔လည္းမရဘူး။ ေတြးတာနဲ႔ စမွားတာပဲ။ တကယ္လုိ႔ ကိုယ့္ပါတနာက ေနရာအကြာအေဝး (space) တစ္ခုလိုေနတယ္၊ အခ်ိန္ (time) တစ္ခုလိုေနတယ္ဆိုရင္ လိုလိုလားလားပဲ ေပးလိုက္သင့္တယ္။ သူ႔ကို လႊတ္ေပးလိုက္သင့္တယ္။ သူ႔ကိုယ္သူ သံုးသပ္ႏိုင္ဖို႔ ျမင္ႏိုင္ဖို႔ ေသခ်ာဆန္းစစ္ႏိုင္ဖို႔ အခ်ိန္နဲ႔ ေနရာ ေပးသင့္တယ္။ သူလုပ္တဲ့ကိစၥတစ္ခု (ဒါမွမဟုတ္) သူျဖတ္သန္းေနရတဲ့ phase တစ္ခုတာ မွားသည္ျဖစ္ေစ၊ မွန္သည္ျဖစ္ေစ၊ ဆိုးသည္ျဖစ္ေစ၊ ေကာင္းသည္ျဖစ္ေစ ဒါဟာ သူကိုယ္တိုင္ေက်ာ္လႊားမွရမယ့္ကိစၥတစ္ခုပဲျဖစ္တယ္။ ကိုယ္က အစားထိုးခံျပီး အစားထိုးဝင္ေျဖရွင္းေပးလို႔မရဘူး။ သူ႔စိတ္ကို သူပဲပိုင္တာမို႔ သူ႔ဘာသာသူေျဖရွင္းဖို႔ အေျခအေနတစ္ခုကို ကိုယ္က ဖန္တီးေပးရမယ္။ သူ႔ကိုခ်ဳပ္ထားေလ၊ ဖိအားေပးေလ ကိုယ့္မွာ ပူေလာင္ရေလပဲ။ အဲ့ဒါကို ေသခ်ာကြဲျပားေအာင္ နားလည္ရမယ္။

ကိုယ္ဟာ ကိုယ့္ခ်စ္သူအေပၚ နားလည္မႈရွိျပီး supportive ျဖစ္တဲ့ ပါတနာေကာင္းတစ္ေယာက္၊ သူ႔ကိုတကယ္ခ်စ္တဲ့လူတစ္ေယာက္ဆိုရင္ ဒီလို space နဲ႔ time တစ္ခုကို ေပးသင့္တဲ့အျပင္ သူ ဒီအေျခအေနကိုေက်ာ္လႊားေနစဥ္မွာျဖစ္ေစ၊ ေက်ာ္လႊားျပီးေျမာက္သြားစဥ္မွာျဖစ္ေစ ကိုယ္ဟာ သူ႔အတြက္ အျမဲတမ္း အားေပးႏွစ္သိမ့္ဖို႔၊ လက္ကမ္းၾကိဳဆိုဖို႔ အဆင္သင့္ျဖစ္ေနေအာင္ပဲ ကိုယ့္စိတ္ကို ျပင္ဆင္သင့္တယ္။ သူေက်ာ္လႊားလိုက္တဲ့အရာ၊ သူေရြးခ်ယ္လိုက္တဲ့အရာဟာ ကိုယ္မဟုတ္ဘဲ တျခားတစ္ေယာက္ (သို႔မဟုတ္) တျခားတစ္ခုခုျဖစ္ေနတယ္ဆိုရင္ေတာင္ ဒါဟာ သူ႔ဘဝအတြက္ သူကိုယ္တိုင္ေရြးတဲ့ေရြးခ်ယ္မႈပဲမုိ႔ ကိုယ္က ဘာမွလုပ္လို႔မရဘူး။ ေဒါသထြက္ျပီး ပူေလာင္ေနလို႔မရဘူး။ ဒီလိုျဖစ္ရေကာင္းလားရယ္လို႔ မခ်ိတင္ကဲ အျပစ္တင္ေနလို႔မရဘူး။ သူက ဒါကိုေသခ်ာစိတ္ဆံုးျဖတ္ျပီးသြားျပီဆိုရင္ ကိုယ္ဘာမွမတတ္ႏိုင္ဘူး။ ကိုယ့္ဂုဏ္သိကၡာဆိုတာ သူ႔ဂုဏ္သိကၡာကို ေလးစားေပးလိုက္ျခင္းပဲ။ သူ႔ကို လြတ္ေျမာက္ေစလိုက္ျခင္းပဲ။

ဒီလိုလုပ္လို႔ ကိုယ့္အတြက္ ခက္ခဲမလား။ နာက်င္မလား။ ဒါေပါ့။ ခဏေတာ့ ခက္ခဲမယ္။ နာက်င္မယ္။ ဘယ္ေတာ့မွ လြယ္ကူမွာမဟုတ္ဘူး။ ဒါေပမဲ့ အနည္းဆံုးေတာ့ ဒါဟာ ေနာက္ဆံုးက်ရင္ ျပီးေျမာက္သြားမယ္။ လြန္ေျမာက္သြားမယ္။ ကိုယ့္လိပ္ျပာကိုယ္လံုျပီး တစ္ခ်ိန္မွာ ကိုယ့္ဂုဏ္သိကၡာနဲ႔ကိုယ္ ေအးေအးေဆးေဆး ျပန္ရပ္တည္ႏိုင္မယ္။ ကိုယ္ ျပန္ဦးေမာ္လာႏိုင္တဲ့အခါ အားအင္သစ္ေတြ၊ အေတြးသစ္ေတြနဲ႔ ဒီအေတြ႔အၾကံဳကိုခ်နင္းျပီး ပိုေကာင္းတဲ့ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြ ခ်လာႏိုင္မယ္။ ဒါမ်ဳိးထပ္မမွားေအာင္ အတတ္ႏိုင္ဆံုး ၾကိဳးစားၾကည့္ဖို႔ နားလည္သြားႏိုင္မယ္။ ထပ္မမွားဘူးလို႔ေတာ့ ေျပာလို႔မရဘူး။ အထက္မွာေျပာခဲ့သလိုပဲ သူမ်ားစိတ္နဲ႔ခံစားခ်က္ကို ကိုယ္မပိုင္တဲ့အတြက္ သူတို႔ဘာလုပ္လာမယ္ဆိုတာ ခန္႔မွန္းလို႔မရဘူး။ ကိုယ္ေကာင္းေပမဲ့လည္း သူမ်ားက ဆိုးခ်င္ဆိုးမွာပဲ။ ဒါက သဘာဝပဲ။ ဒါကို လက္ခံႏိုင္ရမယ္။ ဒီလိုမ်ဳိးထပ္ျဖစ္လည္း ကိုယ့္ဆီမွာ လႊတ္ေပးလိုက္ရျခင္း (letting it go) အေတြ႔အၾကံဳကရွိျပီးသားမုိ႔ ကိုယ့္အတြက္ အရင္ထက္ ပိုအဆင္ေျပသြားႏိုင္လိမ့္မယ္။ အသက္မွန္မွန္ရွဴျပီး ေနာက္ကိုေျခတစ္လွမ္းဆုတ္ျပီး ကိုယ့္ျဖစ္အင္ကိုျပန္ျမင္ၾကည့္ဖို႔ မေမ့ပါနဲ႔။ Don’t cling on it. Just let it go. မွီတြယ္ဖက္မထားပါနဲ႔။ လႊတ္ခ်ေပးလိုက္ပါ။

Craton Highways

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s