နာမည္ (Name)

ကိုယ့္နာမည္က ခေရတန္ (Craton) လို႔ အသံထြက္ေပမဲ့လည္း ခင္မင္သူျမန္မာလူမ်ဳိးေတြက ျမန္မာမႈျပဳၿပီး တြန္ (သို႔မဟုတ္) တြန္တြန္လို႔ အဖ်ားဆြတ္ၿပီး ခ်စ္စႏိုးေခၚၾကတယ္။ ျမန္မာ့ဓေလ့မွာက မူရင္းနာမည္ရွိေပမဲ့လည္း ကိုုယ့္အစြဲနဲ႔ကိုုယ္ ဘာကိုုစြဲျပီးေခၚတယ္တိုု႔၊ ခ်စ္စႏိုုးနဲ႔ေခၚတယ္တိုု႔ စသျဖင့္ မူလေမြးနာမည္ကိုုေခၚခ်င္မွေခၚၾကတယ္။ ငယ္နာမည္၊ အိမ္နာမည္ သိုု႔မဟုုတ္ နာမည္ေျပာင္ဆိုုျပီး သက္သက္ထပ္ေပးၾကေလ့ရွိတယ္။ ဒါေၾကာင့္ မဂၤလာေဆာင္တိုု႔ ေမြးေန႔ပြဲတိုု႔ ဖိတ္စာေတြေဝလိုု႔ရွိရင္ ေမာင္ဘယ္သူ (ေခၚ) ဘာညာ ဆိုုျပီး နာမည္ႏွစ္လံုုးသံုုးလံုုး အျမဲေတြ႔ရေလ့ရွိတယ္။
ကိုုယ့္နာမည္ Craton ကိုု တြန္-လိုု႔ေခၚပါလိုု႔ ကိုုယ္က သတ္မွတ္တာမဟုုတ္ဘူး။ လူေတြက သူတုုိ႔ဘာသာသူတုုိ႔ သတ္မွတ္လိုုက္ၾကတာ။ သူတုုိ႔အားသန္သလိုု ေခၚလိုုက္ၾကတာ။ တစ္ေယာက္စႏွစ္ေယာက္စက စေခၚေတာ့ က်န္သူေတြကေတြ႔ျပီး ဒါကိုု လိုုက္ေခၚၾကတယ္ေပါ့။ ေျပာရရင္ နာမည္ေခၚတဲ့ဓေလ့ဟာ လူမ်ဳိးတစ္မ်ဳိး၊ ႏိုုင္ငံတစ္ႏိုုင္ငံနဲ႔ ဓေလ့တစ္ခုုအေပၚလိုုက္ျပီး ကြဲျပားၾကတယ္။
တကယ္ေတာ့ Craton ဆိုတာ ဘူမိေဗဒ (Geology) ဘာသာရပ္ကလာတဲ့ စကားလံုး။ ခေရထြန္လို႔ အသံထြက္ၾကေလ့ရွိပါတယ္။ ခေရတန္လို႔ထြက္ရင္လည္း မွန္ပါတယ္။ ဂရိကလာတာ။ ဂရိလိုု “ခြန္အား” လိုု႔ အဓိပၺာယ္ရတယ္။ Craton ဆိုုတာ ကမာၻေျမေအာက္ထဲက တိုက္ႀကီးေတြရဲ႕ေအာက္မွာ အေထာက္အပ့ံေပးထားတဲ့ ေက်ာက္ဖ်ာႀကီးေတြျဖစ္တယ္။ ေျမေအာက္ရဲ႕ အေပၚဆံုးအလႊာေလာက္မွာ တည္ရွိတယ္။ ဘူမိကိုေလ့လာဖူးသူေတြကေတာ့ ဒါနဲ႔ရင္းႏွီးမွာပါ။
Craton ေတြဟာ အၾကမ္းပတမ္းခံၿပီး ႏွစ္သန္းေပါင္း ရာေထာင္ခ်ီၿပီးၾကာတာေတာင္ ေရြ႕လ်ားမႈသိပ္မရွိၾကဘူး။ စြမ္းအားႀကီးမားၾကတယ္။ တျခားအလႊာေတြ ေပါက္ကြဲပြတ္တိုက္ၿပီး ေၾကမြသြားတာ၊ ေနရာေရြ႕သြားတာေတြရွိေပမဲ့လည္း သူတို႔ကေတာ့ မျဖံဳဘဲနဲ႔ ကမာၻဦးအစကတည္းက ရွိခဲ့ၾကတဲ့ ေရွးအက်ဆံုးအလႊာေတြထဲက တစ္ခုျဖစ္တယ္။ ဥပမာ ေျမာက္အေမရိကတိုက္ေအာက္မွာရွိတဲ့ North American Craton ဟာဆိုရင္ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္သန္း၆ဝဝကစလို႔ ဒီအတိုင္းပဲ ေျခရာမပ်က္ မေရြ႕မလ်ားဘဲ ထီးထီးႀကီး တည္ရွိေနဆဲပဲ။
အဲ့ဒီလို စြမ္းအင္ႀကီးမားတယ္၊ ေလာကဓံကိုမျဖံဳဘူး၊ ဘယ္သူတိုက္တိုက္ လဲမက်ဘူး၊ မေရြ႕ဘူး၊ တကယ့္ မူလလက္ေဟာင္း classic ျဖစ္တယ္ဆိုတဲ့ အဓိပၸာယ္ေတြကိုေဆာင္ယူၿပီး ကိုယ့္နာမည္ကိုယ္ ဒီလို ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိ ေပးထားတာျဖစ္တယ္။ ကိုယ့္ရဲ႕ တရားဝင္နာမည္အျဖစ္ ကိုုယ့္သေဘာနဲ႔ကိုုယ္ ေျပာင္းလဲခဲ့တာျဖစ္တယ္။ ကိုုယ့္ယံုၾကည္ခ်က္နဲ႔ အျမင္က သူမ်ားေတြနဲ႔ ကြဲလြဲခ်င္လည္း ကြဲလြဲလိမ့္မယ္။ ဒါေပမဲ့ လူတစ္ေယာက္ဟာ သူ႔ကိုယ္သူ အမည္ေပးပိုင္ခြင့္ရွိသင့္တယ္လို႔ျမင္တယ္။
ကိုယ့္ရဲ႕နာမည္၊ ကိုယ့္ရဲ႕ျဖစ္တည္မႈ identity တစ္ခုအတြက္ ၁ဝဝ% လႊမ္းမိုးမႈရွိသင့္တယ္။ ကိုုယ့္ကိုုသမုုတ္ေခၚဆိုုၾကတဲ့နာမည္အေပၚ ကိုုယ္ႏွစ္သက္သလို ျခယ္လွယ္ပိုင္ခြင့္၊ ထိန္းခ်ဳပ္ပိုင္ခြင့္ အျပည့္ရွိသင့္တယ္။ ေမြးတုန္းက မိဘေပးထားခဲ့တဲ့နာမည္ (birth name) ကို တစ္ခ်ိန္မွာ ကိုယ္သေဘာမက်လို႔ ေျပာင္းလဲခ်င္တယ္ဆိုုရင္လည္း အသက္၁၈ႏွစ္ျပည့္ရင္ တရားဝင္ ေျပာင္းလဲခြင့္ရွိရမယ္။ အသက္၁၈ႏွစ္မျပည့္ခင္မွာ ေျပာင္းလဲလိုု႔မရေသးဘူးဆိုုရင္လည္း ကိုုယ့္ဘာသာကိုုယ္ လူအမ်ားေရွ႕မွာ ငါ့ကိုုေတာ့ျဖင့္ အခုုကစျပီး ဘယ္လိုုေခၚပါ၊ ဘယ္သူေခၚပါဆိုုျပီး ေကာင္းေကာင္းမြန္မြန္ ျပင္ေပးရမယ္။ ဒါကိုုလည္း လူေတြက ေလးစားျပီး သူေခၚေစခ်င္သလိုုေခၚသင့္တယ္။
အေမရိကန္ေတြရဲ႕ နာမည္ေခၚဓေလ့ေလးကိုု ဒီေနရာမွာ ယွဥ္ျပီးေျပာျပခ်င္တယ္။ ဘယ္ဟာက ဆိုုးသည္ေကာင္းသည္ကိုုေျပာခ်င္တာမဟုုတ္ဘူး။ ဓေလ့တစ္ခုုအေၾကာင္းကိုု ခ်ျပတဲ့သေဘာပဲ။ အေမရိကန္ေတြဟာလည္း တျခား ကမာၻ႔ႏိုုင္ငံမ်ားနည္းတူပဲ နာမည္ကိုု အတိုုေကာက္ အဖ်ားဆြတ္ေခၚတဲ့ဓေလ့၊ နာမည္ေျပာင္ေခၚတဲ့ဓေလ့၊ ခ်စ္စႏိုုးေခၚတဲ့ဓေလ့ရွိတယ္။ ဥပမာ Benjamin (ဘန္ဂ်မင္) ကိုု Ben (ဘန္) လိုု႔ တစ္လံုုးတည္းေခၚတာမ်ဳိး။ Michelle (မစ္ရွဲလ္) ကိုု Shelly (ရွယ္လီ) လိုု႔ အတုုိေကာက္ေခၚတာမ်ဳိး။ David (ေဒးဗစ္) ကိုု Dave (ေဒ့ဗ္) လိုု႔တစ္လံုုးတည္းေခၚတာမ်ဳိး။ Jacob (ေဂ်းခပ္) ကိုု Jake (ဂ်ိတ္-ခ္) လိုု႔ တစ္လံုုးတည္းဆြတ္ေခၚတာမ်ဳိး စသျဖင့္ေပါ့။
ဒါဟာ မိဘေတြအပါအဝင္ ခ်စ္စႏိုုးနဲ႔ နာမည္ကိုုအတိုုေကာက္ေခၚေလ့ရွိတယ္။ သူငယ္ခ်င္းအေပါင္းအသင္းေတြ၊ ေဆြမ်ဳိးေတြ၊ ေက်ာင္းမွာဆိုုလည္း ဆရာဆရာမေတြ၊ အလုုပ္မွာဆိုုလည္း လုုပ္ေဖာက္ကိုုင္ဖက္ေတြ၊ စသည္ လူေပါင္းစံုုက ဒီလိုုနာမည္ေတြကိုု သူတုုိ႔အားသန္သလိုု သူတိုု႔အစြဲေလးေတြကိုုယ္စီနဲ႔ ေခၚေလ့ရွိၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ အခုုေနာက္ပိုုင္း ေခတ္သစ္အေမရိကန္ေတြမွာ မတူညီတဲ့အခ်က္တစ္ခ်က္ရွိလာတယ္။
အဲ့ဒါကေတာ့ သူမ်ားကိုု နာမည္တစ္ခုုမေခၚခင္ အရင္ဆံုုးေမးတာပဲ။ မင္းကိုုဘယ္လိုုေခၚရမလဲဆိုုတဲ့ေမးခြန္းကိုု အခုုေနာက္ပိုုင္း ယဥ္ေက်းမႈတစ္ခုုအေနနဲ႔ ေမးလာၾကတယ္။ သူ႔ကိုု မိဘေပးထားတဲ့နာမည္ (ေမြးနာမည္ – birth name) က ဘယ္လိုုပဲျဖစ္ေနေန သူ႔ကိုုယ္သူ တကယ္ေခၚေစခ်င္တဲ့နာမည္က ဘာလဲဆိုုတာကိုု သူ႔အခြင့္အေရးကိုုေလးစားသမႈနဲ႔ ေမးၾကတယ္။ အဲ့ဒါေလးကိုု ကိုုယ္သိပ္သေဘာက်တယ္။
ကိုုယ္တကၠသိုုလ္တက္တုုန္းက ကိုုယ့္နာမည္အရင္းဟာ (မွတ္ပံုုထဲကနာမည္ဟာ) ေက်ာ္ ျဖစ္တယ္။ First name ေပါ့။ ဒီမွာက first name ကိုု တစ္လံုုးတည္းေခၚေလ့ရွိတာကိုုး။ နာမည္အျပည့္အစံုုကိုု ေခၚေလ့မရွိဘူး။ အေရွ႕နာမည္ Kyaw ေပါ့။ ဒါေပမဲ့ ကိုုယ္က Kyaw ဆိုုတဲ့နာမည္ကိုု မၾကိဳက္ဘူး။ ငယ္ငယ္ကေတာ့ ၾကိဳက္တယ္။ မၾကိဳက္လိုု႔မရေကာင္းမွန္း၊ ေျပာင္းလဲေခၚဆိုုခြင့္ ရွိသင့္မွန္းလည္း နားမလည္ခဲ့ဘူးဆိုုရင္ ပိုုမွန္မယ္။
ဒါေပမဲ့ ကိုုယ့္ကိုုယ္ကိုု Craton (ခေရတန္) လိုု႔ သတ္မွတ္လိုုက္ျပီးတဲ့ လြန္ခဲ့တဲ့ ၈ႏွစ္ေနာက္ပိုုင္းမွာ ေက်ာ္ ဆိုုတဲ့နာမည္ကိုု ကိုုယ္မလိုုခ်င္ခဲ့ဘူး။ ဒါေပမဲ့ နာမည္ေျပာင္းလဲမႈဟာ အဆင့္ဆင့္နဲ႔ အလုုပ္ေတြရႈပ္တာမိုု႔ေရာ၊ အခြင့္အေရးမေပးခဲ့လိုု႔ေရာ ေျပာင္းလဲခြင့္မရရွိခဲ့ဘူး။ မိဘေပးထားတဲ့နာမည္ကိုုပဲ အေခၚခံေနရတယ္။ ကိုုယ္ၾကိဳက္တဲ့နာမည္က အဲ့ဒါမဟုုတ္ဘူး။ Craton ပဲျဖစ္တယ္။
ဒီလိုုနဲ႔ အေမရိကေရာက္လာေတာ့ လံုုးဝ မ်က္လံုုးပြင့္သြားခဲ့တယ္။ အေမရိကမွာက လူတစ္ေယာက္ကိုု သူေခၚေစခ်င္တဲ့နာမည္ကိုု လူေတြကေခၚၾကတာကိုုေတြ႔ရတယ္။ ကိုုယ့္အျမင္ေတြနဲ႔ တိုုက္ဆိုုင္သြားခဲ့တယ္။ သူ႔ေမြးနာမည္ ဘယ္လိုုပဲျဖစ္ေနေန ေက်ာင္းေတြ၊ လုုပ္ငန္းခြင္ေတြအပါအဝင္ ေနရာတိုုင္းမွာ ကိုုယ့္ရဲ႕ကိုုယ္ပိုုင္နာမည္ သိုု႔မဟုုတ္ ပိုုႏွစ္သက္တဲ့နာမည္ (preferred name) နာမည္ဆိုုတဲ့ ဓေလ့ေလး ရွိတယ္။
အဲ့ဒီ preferred name က ဘာလဲဆိုုျပီးေမးၾကတယ္။ The name you go by ေပါ့။ ဟုုတ္ကဲ့ ကြ်န္ေတာ့္ birth name ကေတာ့ Kyaw ျဖစ္ပါတယ္၊ ဒါေပမဲ့ ကြ်န္ေတာ္ကေတာ့ Craton ဆိုုတဲ့နာမည္ကိုုပဲ သံုုးပါတယ္ (I go by Craton) ေပါ့ — အဲ့လိုုမ်ဳိး လူတကာကိုု ျပင္ေပးရပါတယ္။ တကၠသိုုလ္တက္တုုန္းက အဲ့လိုုပဲ အတန္းထဲမွာ ပထမဦးဆံုုးေန႔ လူစစ္ေတာ့ နာမည္ေခၚလို႔ရွိရင္ ဆရာ (သိုု႔မဟုုတ္) ဆရာမကိုု တစ္ခါတည္း ကိုုယ့္ကိုုဘယ္လိုုေခၚပါဆိုုျပီး ျပင္ေပးခြင့္ရွိတယ္။ My birthname is (ဘာ)၊ but I go by (ဘာ) ေပါ့။
အဲ့လိုုဆိုုရင္ ဆရာေတြက သူ႔နာမည္အရင္းေဘးမွာ သူအေခၚခံခ်င္တဲ့ သူ႔ preferred name ကိုု တေလးတစား ေဘာပင္လ္ေလးနဲ႔ ေရးမွတ္ထားတယ္။ ေနာက္ကိုု အဲ့ဒီနာမည္ပဲ အျမဲတမ္းေခၚေတာ့တယ္။ တစ္ခါပဲျပင္ေပးရင္ ေလးစားသမႈနဲ႔ ေခၚေစခ်င္တဲ့နာမည္ကိုုပဲေခၚၾကတယ္။ အေျခခံပညာ အထက္တန္းေက်ာင္းေတြမွာလည္း အဲ့လိုုပဲ။ ကေလးဟာ သူႏွစ္သက္တဲ့အမည္ကိုုေခၚတြင္ေစဖိုု႔အတြက္ အသက္၁၈ႏွစ္ျပည့္စရာမလိုုဘူး။
ေမြးနာမည္ Jessica (ဂ်က္စီကာ) လိုု႔ အမည္ေပးခံခဲ့ရတဲ့ ကေလးမေလးတစ္ေယာက္ဆိုုပါေတာ့။ ဒါေပမဲ့ သူက ဒီနာမည္ကိုုမၾကိဳက္ဘူး။ သူ႔ကိုုယ္သူ Steven (စတီဗန္) ဆိုုတဲ့ အမ်ဳိးသားေတြကိုုေပးေလ့ရွိတဲ့နာမည္ကိုု ပိုုႏွစ္သက္တယ္။ အဲ့လိုုပဲ အေခၚခံခ်င္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ သူ႔ရဲ႕ျဖစ္တည္မႈ၊ နာမ္သတ္မွတ္ခ်က္ဟာ Steven ပါလိုု႔ အတိအလင္း လူေတြကိုုေၾကျငာတယ္။ လူေတြကလည္း သူ႔ကိုု Steven လိုု႔ပဲေခၚၾကတယ္။ တျခားနာမည္ ေခၚေလ့မရွိၾကဘူး။ ဒါ ကေလးေနာ္။ အသက္ ၁၈ႏွစ္မျပည့္ေသးဘူး။ သူတုုိ႔မွာ ဒီအခြင့္အေရးရွိတယ္။ လူေတြကလည္း ဒီအခြင့္အေရးကိုု ေလးစားၾကတယ္၊ ကိုုယ္ခ်င္းစာေပးၾကတယ္။
ဟဲ့ နင္က မိန္းကေလးေလ၊ မိန္းကေလးက မိန္းကေလးနာမည္ပဲရွိသင့္တယ္၊ မရဘူး ဂ်က္စီကာ လိုု႔ေခၚမွာပဲလိုု႔ ဘယ္ဆရာကမွ အထြန္႔မတက္ဘူး။ မိဘကလည္း သားသမီးက ဒီနာမည္နဲ႔အေခၚခံခ်င္တယ္ဆိုုရင္ ဒီႏိုုင္ငံမွာ သားသမီးအၾကိဳက္ပဲ လိုုက္ေခၚေပးၾကတယ္။ မိဘ-သားသမီး ဆက္ဆံေရးမွာ သားသမီးက မိဘကိုုေလးစားရသလိုု မိဘကလည္း သားသမီးကိုု ေလးစားရတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရးကိုု လူတိုုင္းေလးစားၾကတာ ေတြ႔ရတယ္။ လက္ေတြ႔မွာလည္း အဲ့လိုုနာမည္ေခၚတဲ့အေျခအေနေလးကအစ တကယ္က်င့္သံုုးၾကတယ္။
ျပီးခဲ့တဲ့ ၂ဝ၁၇ မတ္လတုုန္းက ကိုုယ့္နာမည္ကိုု Craton လိုု႔ တရားဝင္ေျပာင္းလဲခဲ့တယ္။ ဘဝမွာ အဲ့ေလာက္ေက်နပ္တဲ့ေက်နပ္မႈမ်ဳိး တခါမွ မရရွိခဲ့ဖူးဘူး။ အရမ္းေပ်ာ္တယ္။ ေက်နပ္တယ္။ ကိုုယ့္ရဲ႕ ျဖစ္တည္မႈ (identity) တစ္ခုုကိုု ကိုုယ့္ဘာသာကိုုယ္ ဖန္တီးခြင့္ရခဲ့တဲ့ လြတ္လပ္ေသာေန႔ (Day of Freedom) ျဖစ္ခဲ့တယ္။ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ လူေတြကိုု ျပင္ျပင္ေခၚခိုုင္းေနခဲ့ရတဲ့နာမည္ဟာ တကယ့္ legal name ျဖစ္သြားေတာ့ ကိုုယ္အရမ္းစိတ္ခ်မ္းသာတယ္။ ေနာက္ထပ္ ျပင္ေပးစရာ၊ Go by လိုု႔ေျပာေနစရာ ထပ္မလိုုေတာ့ဘူး။
ဒီေတာ့ ကြာတာေလးတစ္ခုုကိုု ယွဥ္ျပခ်င္တယ္။ ေကာင္းသည္ဆိုုးသည္ကိုု ေျပာတာေတာ့ မဟုုတ္ပါဘူး။ ကိုုယ္ေတြ ျမန္မာလူမ်ဳိးေတြ လူတစ္ေယာက္ကိုု နာမည္ေျပာင္ေခၚတယ္။ သူမ်ားရဲ႕အားနည္းခ်က္၊ ရွက္စဖြယ္ျဖစ္ရပ္တစ္ခုု၊ ဒါမွမဟုုတ္ အမွတ္ရဖြယ္ျဖစ္ရပ္တစ္ခုုခုုကိုုလိုုက္ျပီး ငယ္နာမည္ေတြေပးတယ္။ နာမည္ေျပာင္ေတြေပးတယ္။ ေခၚၾကတယ္။ သူမ်ားၾကိဳက္လားမသိ၊ မၾကိဳက္လားမသိ မေမးဘူး။ ဥပမာ မ်က္မွန္တပ္တဲ့သူေတြဆိုု မွန္ေၾကာင္တိုု႔၊ ဆံပင္က်ဲျပီး နဖူးေျပာင္တဲ့သူေတြဆိုု ေျပာင္ၾကီးတိုု႔၊ ရွမ္းလူမ်ဳိးအမ်ဳိးသမီးမုုိ႔ ရွမ္းမတုုိ႔၊ အရပ္ရွည္တဲ့သူဆိုုလည္း အရွည္ၾကီးတိုု႔ ဝါးျခမ္းျပားတုုိ႔၊ စသည္ျဖင့္ အလြယ္ပဲ သတ္မွတ္လိုုက္ၾကတယ္။ နင့္ကိုု ငါဘယ္လိုုေခၚရမလဲဟင္လုုိ႔ တခါမွ မေမးၾကဘူး။ ေမးရေကာင္းမွန္း၊ သူမ်ားရဲ႕ျဖစ္တည္ခြင့္ကိုု ေလးစားရေကာင္းမွန္းလည္း မသိၾကဘူး။ ဂရုုလည္း မစိုုက္ၾကဘူး။
ဒီမွာေတာ့ အဲ့လိုုမဟုုတ္ဘူး။ ကေလးေလးတစ္ေယာက္ပဲျဖစ္ေနပါေစ။ သူ႔နာမည္ကိုု အရင္ေမးတယ္။ ဟုုတ္ျပီ။ ေမြးနာမည္က ဒီလိုု။ ဒါေပမဲ့ သူတကယ္အေခၚခံခ်င္တဲ့နာမည္၊ သူ သက္ေတာင့္သက္သာ (comfortable) နဲ႔ ယံုုၾကည္မႈ (confident) ရွိတဲ့နာမည္က ဒီလိုု။ သူမ်ားက အ့ဲလိုုေျပာလာရင္ ဒါကိုု ျပင္ေခၚေပးသင့္တယ္။ ေလးစားေပးသင့္တယ္။ လုုပ္ငန္းခြင္မွာလည္း ဒီလိုုပဲ။ ကိုုယ္ လက္ရွိအစိုုးရရံုုးမွာ အလုုပ္စဝင္ကတည္းက ကိုုယ့္ကိုု ဘယ္သူကမွ ေက်ာ္ လိ႔ုုမေခၚၾကဘူး။ ပထမဦးဆံုုးေန႔မွာ ငါ့ကိုု Craton လိုု႔ေခၚပါလုုိ႔ ကိုုယ့္ကိုုယ္ကိုုမိတ္ဆက္ေပးျပီးကတည္းက ေတာက္ေလွ်ာက္ အခုုထိ Craton ပဲေခၚၾကတယ္။
ကိုုယ့္ရဲ႕ ဓာတ္ပံုုပါတဲ့ အစိုုးရဝန္ထမ္းကဒ္မွာလည္း Kyaw ဆိုုတဲ့ ေမြးနာမည္အစစ္ကိုု မထည့္ခိုုင္းေတာ့ သူတုုိ႔ တကယ္မထည့္ေပးဘူး။ Craton ဆိုုတဲ့နာမည္ကိုုပဲ သူတုုိ႔က တရားဝင္အသိအမွတ္ျပဳေပးတယ္။ ဝန္ထမ္းကဒ္ဟာ မွတ္ပံုုတင္ထဲကနာမည္ကနဲ႔ အတိအက်တူစရာမလိုုဘူး။ ေဆးရံုုေတြအပါအဝင္ ဘယ္ေနရာမွာမဆိုု အဲ့လိုုပဲ။ လူနာမွတ္တမ္းမွာ လူနာက ငါ့ကိုုဘာနာမည္နဲ႔ထည့္ပါဆိုုရင္ အဲ့ဒီနာမည္ပဲ ထည့္ရတယ္။ အဲ့လိုုေလးစားၾကတယ္။
ကိုုယ့္ကိုု ျမန္မာေတြက Craton လိုု႔မေခၚဘဲ တြန္ (သိုု႔မဟုုတ္) တြန္တြန္ လိုု႔ မေမးမျမန္းဘဲ သူတုုိ႔စိတ္ၾကိဳက္ေခၚၾကတာကိုု ကိုုယ္က စိတ္မဆိုုးပါဘူး။ မႏွစ္သက္တာလည္းမရွိပါဘူး။ ကိုုယ့္လူမ်ဳိးေတြရဲ႕ဓေလ့ေတြကိုု နားလည္ထားတဲ့အတြက္၊ စိတ္ရင္းေတြကိုု သိထားတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ဒီလိုုေခၚလိုု႔ ေက်ေတာင္ေက်နပ္ပါေသးတယ္။ နာမည္အသစ္ကိုု လက္မခံၾကတဲ့၊ ေခၚဖိုု႔ႏႈတ္မက်ဳိးေသးတဲ့ ငယ္သူငယ္ခ်င္းေတြ မိဘေဆြမ်ဳိးေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ဒါကေတာ့ သူတုုိ႔ေတြအထိ လိုုက္ျပီးျပင္ေပးေနဖိုု႔ ကိုုယ့္မွာစိတ္ကူးမရွိပါဘူး။ ကိုုယ့္အခ်င္းခ်င္းဆိုုေတာ့ နားလည္မႈနဲ႔ အဆင္ေျပပါတယ္။
အဓိကေျပာခ်င္တာက ကိုုယ္က ရတယ္ဆိုုေပမဲ့ လူတိုုင္းက ကိုုယ့္လိုုမဟုုတ္ပါဘူး။ တခ်ဳိ႕က သူေခၚတြင္ေစခ်င္တဲ့နာမည္ကိုုေခၚတာပဲ ႏွစ္သက္ပါတယ္။ တျခားနာမည္ေခၚရင္ စိတ္ဆိုုးတာ၊ စိတ္အားငယ္သြားတာ၊ ရွက္သြားတာ၊ သက္ေတာင့္သက္သာမရွိတာ၊ ယံုုၾကည္ခ်က္မရွိတာေတြ ျဖစ္ေစပါတယ္။ ငယ္ငယ္ကျဖစ္ပ်က္ခဲ့ဖူးတဲ့ ေၾကကြဲဖြယ္ရာအျဖစ္အပ်က္ (သိ႔ုု႔မဟုုတ္) လက္ရွိျဖစ္ပ်က္ခံစားေနရတဲ့ စိတ္မေကာင္းဖြယ္ရာ၊ ရွယ္ဖြယ္ရာကိစၥတစ္ခုုနဲ႔ ဆက္ႏြယ္ေနတဲ့နာမည္မ်ဳိးကိုု သူမ်ားက ဘာရယ္မဟုုတ္ အလြယ္ေလးေခၚလိုုက္ေပမဲ့ သူ႔အတြက္ေတာ့ အဆင္မေျပျဖစ္ရပါတယ္။ ဥပမာ သူ႔ကိုုယ္သူ ဝေနပါတယ္လိုု႔ ခံစားသတ္မွတ္ျပီး စိတ္မေကာင္းျဖစ္ေနသူတစ္ေယာက္ကိုု ဖိုုးသာထူးတိုု႔၊ ဖိုုးဝရုုပ္တိုု႔၊ ဝက္မတိုု႔ စသျဖင့္ သြားေခၚျခင္းဟာ လူရင္းေတြ အမ်ဳိးေတြျဖစ္ေနရင္ေတာင္မွပဲ သူၾကိဳက္မၾကိဳက္ ေမးျမန္းသင့္ပါတယ္။ သူအဆင္မေျပဘူးဆိုုရင္ အဲ့လိုုေတြ မေခၚသင့္ပါဘူး။ သူကၾကိဳက္ေနရင္ ေက်နပ္ေနတယ္ဆိုုရင္ေတာ့လည္း တစ္မ်ဳိးေပါ့ေလ။ သူ႔ရဲ႕အဲ့ဒီျဖစ္တည္မႈအခြင့္အေရးကိုု ေလးစားျပီး အသိအမွတ္ျပဳရပါမယ္။ ဒါမွလည္း သူမ်ားက ကိုုယ့္အလွည့္က်ရင္လည္း ကိုုယ့္ရဲ႔ဘဝေရြးခ်ယ္မႈေတြကိုု နားလည္လက္ခံ အသိအမွတ္ျပဳေပးမွာျဖစ္ပါတယ္။
လူတစ္ေယာက္အတြက္ နာမည္တစ္လံုုးဟာ အေရးၾကီးပါတယ္။ ပညတ္ခ်က္ေတြရယ္ဆိုုေပမဲ့လည္း ဒီဘဝမွာ အသက္ရွင္ေနသမွ်ေတာ့ နာမည္ဟာ ေသတမ္းစာ၊ ေမြးစာရင္း၊ မွတ္ပံုုတင္စတဲ့ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းေတြမွာတည္ေဆာက္ထားတဲ့ အသံုုးအႏႈန္းတန္ဖိုုးေတြအရ အလြန္အေရးၾကီးပါတယ္။ အဲ့လိုုပဲ ကိုုယ့္နာမည္ကိုု ကိုုယ့္စိတ္ၾကိဳက္ သူမ်ားက ေခၚဆိုုဖိုု႔ရာအတြက္လည္း အေရးၾကီးပါတယ္။ ငါဟာ ဘယ္သူပါလိုု႔ေျပာေနျပီးတဲ့ေနာက္ အဲ့လိုုမေခၚပါဘဲ တျခားနာမည္ေတြနဲ႔ေခၚေနတာဟာ သူ႔ရဲ႕ျဖစ္တည္မႈကိုု မေလးစားေပးရာ၊ မလက္ခံေပးရာေရာက္တဲ့အျပင္ အျမင္က်ဥ္းေျမာင္းရာ၊ ေစာ္ကားရာလည္း ေရာက္ပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ ဒီေန႔ကစျပီး ကိုုယ္တုုိ႔ သူမ်ားနာမည္ကိုု သတိေလးထား၊ ဂရုုေလးစိုုက္ျပီး ေမးၾကည့္ၾကစိုု႔လား။ နာမ္စားသံုုးတာကအစ သူတိုု႔ဟာသူတုုိ႔ ေမြးရာပါလိင္အဂၤါက ေယာက်္ားအဂၤါပဲပါပါ၊ မိန္းမအဂၤါပဲပါပါ၊ ႏွစ္ခုုစလံုုးပဲပါပါ.. အစ္ကိုုေခၚရမွာလား၊ အစ္မေခၚရမွာလား၊ ညီမေခၚရင္ၾကိဳက္လား၊ အစ္မေခၚရင္ၾကိဳက္လား၊ ေမာင္ေလးေခၚရင္ၾကိဳက္လား၊ သားေလးသမီးေလးေခၚရင္ၾကိဳက္လား၊ အန္တီေခၚရင္ၾကိဳက္လား၊ အဘေခၚတာၾကိဳက္လား၊ နာမည္အရင္းကိုုေခၚရင္ၾကိဳက္လား၊ တစ္လံုုးတည္းအဖ်ားဆြတ္ေခၚရင္ ၾကိဳက္လား၊ စသျဖင့္ ေမးပါ။ ေမးျပီးမွ ေခၚပါ။ ေမးဖိုု႔ကိုုေတာ့ ဝန္မေလးပါနဲ႔။ သူမ်ားအဆင္မေျပတာၾကီးကိုု ေတာက္ေလွ်ာက္ ဂရုုမစိုုက္ဘဲေခၚမိေနတာထက္စာရင္ ေမးလိုုက္တာက ဘာမွအပန္းၾကီးတာမဟုုတ္ပါဘူး။ နာမည္အမွန္ေလးေတြ ေခၚႏိုုင္ၾကပါေစ။ ။
Craton Highways

ထိုုအေမရိကန္ဘဝ (အပိုုင္း၂)

တစ္ပတ္ေလာက္ကေတာ့ အဲ့ဒီလိုုပဲ ေန႔နဲ႔ညေတြမွားျပီး ျငီးစီစီနဲ႔ပါပဲ။ အသားမက်ေသးဘူးဆိုုရမွာေပါ့။ စစခ်င္းမွာ ဘာျဖစ္သလဲဆိုုေတာ့ အသားဖတ္ေတြကြာတာ။ အပူပိုုင္းေဒသကေန အေအးပိုုင္းေဒသကိုု ခ်က္ခ်င္းေရာက္လာတာမိုု႔ အေရျပားက မခံႏိုုင္ဘဲ အသားေတြပတ္ျပီး အေရခြံေတြကြာတာ။ မ်က္ႏွာေတြ၊ လက္ဖဝါးေျခဖဝါးေတြ အကုုန္ကြာတာ။ လိုုးရွင္းေတြတစ္ခ်ိန္လံုုးလူးေနရတယ္။ တစ္လေလာက္ေနမွေပ်ာက္တယ္။

အစားအေသာက္ကေတာ့ အိမ္မွာ ဒယ္ဒီကလည္း တခါတေလခ်က္တယ္။ ေဘးနားကတိုုက္ခန္းေတြအပါအဝင္ ရပ္ကြက္ထဲမွာကလည္း ျမန္မာလူမ်ဳိးေတြရွိေတာ့ အသစ္ေရာက္လာတဲ့ကိုုယ္တိုု႔ကိုု ဟိုုအိမ္ကေခၚေကြ်း၊ ဒီအိမ္ကေခၚေကြ်းနဲ႔ စားစရာကေတာ့ မပူရဘူး။ ကူလည္းကူညီၾကပါတယ္။

ကိုုယ္ မေလးရွားကေနလာေတာ့ လက္ထဲမွာ အေမရိကန္ေဒၚလာတစ္ေထာင္လားပဲ ပါတယ္။ ေရာက္ေရာက္ခ်င္း ေနစရာနဲ႔စားစရာမပူရဘူးဆိုုေပမဲ့ ျမန္မာျပည္နဲ႔ဆက္သြယ္ခ်င္ေတာ့ ဖုုန္းတစ္လံုုးဝယ္ရတယ္။ ေစ်းခပ္ေပါေပါတန္ ဆက္လိုု႔ရျပီးေရာဆိုုတဲ့ဖုုန္းမ်ဳိးပဲ ဝယ္ႏိုုင္တယ္။ ကြန္ျပဴတာေတြဘာေတြမရွိေတာ့ အင္တာနက္က မသံုုးရဘူး။ ဒယ္ဒီ့ laptop ေလး သူမသံုုးတဲ့အခ်ိန္ ခဏငွားသံုုးရတယ္။ မိသားစုုရယ္ မိတ္ေဆြေတြရယ္နဲ႔ အဆက္အသြယ္ျပန္လုုပ္တယ္။ ဒီမွာေနရထိုုင္ရတာ အဆင္ေျပပါေၾကာင္း၊ အခ်မ္းပိုုေၾကာင္း၊ အသားေတြပတ္ေၾကာင္း၊ လူေတြေဖာ္ေရြၾကေၾကင္း၊ ဒါေပမဲ့ အသားမက်ေသးေၾကာင္း စသျဖင့္ ေဖာင္ဖြဲ႔ေနေအာင္ေျပာျပတယ္။

ကိုုယ့္ဒယ္ဒီက လူၾကီးဆိုုေတာ့ ေရာက္ေရာက္ခ်င္း သင္တန္းတခ်ဳိ႕တက္ျပီး အလုုပ္ရွာတယ္။ ကိုုယ္ကေတာ့ ပညာေရးတစ္ပိုုင္းတစ္စနဲ႔ ေက်ာင္းထြက္ျပီး ပညာေရးလစ္ဟင္းခဲ့ရတာမိုု႔ ျဖစ္ႏိုုင္ရင္ ေက်ာင္းပဲျပန္တက္ခ်င္တယ္။ အလုုပ္ေတြက မေလးရွားမွာ ဆက္တိုုက္လုုပ္လာခဲ့ရတာ၊ ပညာက အခြင့္အေရးရတုုန္းေလး အရသင္ထားခ်င္တာ။ ေတာက္ေလွ်ာက္က ကိုုယ့္ဟာကိုုယ္စာေတြ ဖတ္ရႈေလ့လာျပီး self-taught ပဲလုုပ္ခဲ့ရတာမိုု႔ proper education ေကာင္းေကာင္း မရခဲ့ဘူး။ အဲ့ေတာ့ ေက်ာင္းတက္ခ်င္တယ္။

ဒါဆိုုဟုုတ္ျပီ။ ေက်ာင္းက ဘယ္လိုုတက္မလဲ။ ဘယ္မွာတက္မွာလဲ။ ဘာအေတြ႔အၾကံဳမွမရွိေတာ့ သူမ်ားကိုုေမးရတယ္။ ျမန္မာမိသားစုုတစ္စုုက ကူညီေပးတယ္။ အဲ့မိသားစုုထဲက အစ္ကိုုၾကီးတစ္ေယာက္က သူလည္းေရာက္တာတစ္ႏွစ္ခြဲေလာက္ပဲရွိေသးတယ္။ ေက်ာင္တက္ေနတာ။ သူတက္ေနတဲ့ ကြန္ျမဴနတီေကာလိပ္မွာ ညီေလးတက္ခ်င္လားေမးတယ္။ ကိုုယ္ကလည္း ေက်ာင္းတက္ရျပီးေရာ ဘာမွန္းမသိဘူး တက္မယ္အစ္ကိုုေပါ့။

သူကိုုယ္တိုုင္ပဲ ေက်ာင္းကိုုလိုုက္ျပတယ္။ အိမ္နဲ႔သိပ္မေဝးပါဘူး။ ဘတ္စ္ကားစီးသြားရင္ ၁ဝမိနစ္ေလာက္ပဲ။ ဘတ္စ္ကားေတြကလည္း ျမန္မာျပည္ကလိုု၊ မေလးရွားကလိုုေတြမဟုုတ္ဘူး။ အတက္တစ္ေပါက္၊ အဆင္းတစ္ေပါက္။ စပယ္ယာလည္းမပါဘူး။ အေၾကြးလည္းမအမ္းဘူး။(ယေန႔ေခတ္ YBS ကားမ်ားလိုု) က်သင့္သေလာက္ ကြက္တိေငြကိုုေဆာင္သြားျပီး စက္ထဲထည့္ရတယ္။ ထိုုင္ခံုုေတြကလည္းသန္႔ျပီး ကားေတြကလည္းသန္႔ရွင္းေနတယ္။ အပူအေအးေပးစက္ေတြလည္း ရာသီဥတုုနဲ႔ကိုုက္ေအာင္ အကုုန္ပါၾကတယ္။ သက္ၾကီးရြယ္အိုုေတြ၊ မသန္စြမ္းသူေတြနဲ႔ ကိုုယ္ဝန္ေဆာင္ေတြအတြက္ အထူးသီးသန္႔ေနရာေတြ ကားတိုုင္းပါတယ္။ ေနာက္ျပီး wheel chair နဲ႔ အတက္အဆင္းလုုပ္လိုု႔ရတဲ့ ramp ေလးေတြလည္း ကားတိုုင္းမွာပါတယ္။ ကိုုယ့္အတြက္ ျမင္ျမင္သမွ် အဆန္းေတြခ်ည္းပဲ။

ေက်ာင္းေရာက္ေတာ့ အဲ့ဒီအစ္ကိုုၾကီးက ရွင္းျပတယ္။ သူေက်ာင္းအပ္တုုန္းက ဘာေတြလိုုတယ္၊ ဘာစာေမးပြဲေျဖခဲ့ရတယ္၊ ဘယ္လိုု advisor ေတြနဲ႔ ဝင္ေတြ႔ျပီး မသိတာေတြေမးခဲ့တယ္၊ သူတိုု႔နဲ႔ေတြ႔ဖိုု႔ ဘယ္အေဆာက္အဦမွာ ဘယ္လိုုအပြိဳင့္မန္႔ယူရတယ္ စတာေတြကိုု လိုုက္ျပေပးတယ္။ သူ႔အကူအညီနဲ႔ပဲ ကိုုယ့္ဟာကိုုယ္ ေဖာင္တစ္ခါတည္းျဖည့္ျပီး ေက်ာင္းအပ္ခဲ့တယ္။

ေက်ာင္းအပ္တာကေတာ့ဟုုတ္ျပီ။ လြယ္တယ္။ Application fee ေဒၚလာ၅ဝေပးျပီးရင္ ေက်ာင္းအပ္လက္ခံတယ္။ ဒါေပမဲ့ အတန္းေတြစတက္လိုု႔မရေသးဘူး။ High school diploma (အထက္တန္းေအာင္လက္မွတ္) လိုုတယ္တဲ့။ ျပည္ပမွာေအာင္ခဲ့တာဆိုုရင္ မူရင္းေအာင္လက္မွတ္ေရာ၊ ဘာသာျပန္ထားတဲ့ေအာင္လက္မွတ္ေရာ ႏွစ္ခုုလံုုးတင္ရမယ္တဲ့။ ေနာက္ျပီး ကိုုယ့္အဂၤလိပ္စာအဆင့္အတန္းကိုုစိစစ္တဲ့ TOEFL တိုု႔၊ AP တိုု႔ေျဖဖူးလားေမးတယ္။ ဟင့္အင္း တစ္ခုုမွမေျဖဖူးဘူး။ ဆယ္တန္းေအာင္လက္မွတ္ကေတာ့ ျမန္မာျပည္ကိုုလွမ္းမွာရင္ အဲ့တုုန္းက အျမန္ေခ်ာပိုု႔နဲ႔ တစ္ပတ္ေလာက္ေနရင္ ရႏိုုင္တယ္။ သူတုုိ႔ေျပာတဲ့ အဂၤလိပ္စာနဲ႔သခ်ၤာ အရည္အခ်င္းစစ္စာေမးပြဲေတြ ကိုုယ္မွ မေျဖဖူးတာ။ မသိဘူး မရွိဘူးပဲေျပာရတယ္။

သူတိ႔ုုက အိုုေကတဲ့၊ ဒါဆိုု မင္း ငါတုုိ႔ဆီမွာပဲ placement test အစမ္းဝင္ေျဖၾကည့္မလားတဲ့။ မေအာင္ေတာ့လည္း ရလာတဲ့အမွတ္ကိုုၾကည့္ျပီး မင္းအေျခအေန မင္းသိရတာေပါ့တဲ့။ လိုုအပ္တာကိုုသင္လုုိ႔ရတာေပါ့တဲ့။ ဒီအမွတ္အေပၚလိုုက္ျပီးေတာ့မွ အဂၤလိပ္စာမရေသးဘူးဆိုုလည္း ႏိုုင္ငံျခားသားေတြကိုု အဂၤလိပ္စာသီးသန္႔သင္ေပးတဲ့ (ေကာလိပ္အဆင့္မဟုုတ္ေသးတဲ့) ESL (English as Second Language) အတန္းေတြကိုုပဲ ရတဲ့ level ကေန ဝင္တက္ေပါ့တဲ့။ ဟုုတ္ကဲ့ ကြ်န္ေတာ္ေျဖၾကည့္ခ်င္တယ္ေပါ့။

ရန္ကုုန္ကေန ဆယ္တန္းေအာင္လက္မွတ္လွမ္းမွာတယ္။ အဲ့ဒါမွာထားတုုန္းမွာ placement test ဝင္ေျဖၾကည့္မယ္ေပါ့။ အဂၤလိပ္စာကိုု reading test ရယ္၊ writing test ရယ္၊ သခ်ၤာကိုု အေျခခံနဲ႔ အယ္လ္ဂ်ီဘရာ တစ္၊ ႏွစ္ (algebra I and II) ဘာညာစစ္တယ္။ ESL ဘယ္ level တက္သင့္လဲလိုု႔ေျဖၾကည့္တာ။ သူတိုု႔က ရတဲ့အမွတ္ေပၚၾကည့္ျပီးေတာ့မွ ESL level သုုညကေန ၈အထိ ခြဲေပးတယ္။ သုုညကေန ၄အထိက ကြန္ျမဴနတီေကာလိပ္ျဖစ္တာမိုု႔ အခမဲ့သင္ေပးတယ္။ တကယ္လုုိ႔ အမွတ္ေကာင္းလိ႔ုု level 5 တိုု႔ 6 တိုု႔ေရာက္ရင္ ပိုုက္ဆံေပးျပီးတက္ရမယ္။ Level 6 နဲ႔အထက္ေရာက္ရင္ ေကာလိပ္အဆင့္မီွတာမိုု႔ ေကာလိပ္ level အတန္းေတြ စတက္လိုု႔ရျပီး ကိုုယ္ၾကိဳက္တဲ့ေမဂ်ာယူခြင့္ရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေက်ာင္းလခ တစ္ခါတည္းသြင္းရမယ္။

အဲ့ဒါနဲ႔ ကိုုယ္ စာေမးပြဲဝင္ေျဖတယ္။ ကြန္ျပဴတာနဲ႔ေျဖရတာ။ ကြန္ျပဴတာမွာ ေမးခြန္းေတြတစ္ခုုျပီးတစ္ခုုေပၚလာတယ္၊ ကိုုယ္က မွား/မွန္၊ multiple choice ဘာညာေျဖရံုုပဲ။ အေတာ္မ်ားမ်ားက paragraph ေတြေပးထားျပီး အေျဖေရြးခိုုင္းတာမ်ားတယ္။ သခ်ၤာက်ေတာ့ အၾကမ္းစာရြက္နဲ႔ခ်တြက္ရတယ္။ ဂဏန္းေပါင္းစက္လည္း သူတုုိ႔ပဲေပးတယ္။ အေျဖတစ္ခုုေရြးျပီးလိုု႔ submit ႏွိပ္ျပီးသြားရင္ အေနာက္ကိုုျပန္သြားလိုု႔မရဘူး။ တစ္ခါတည္း ေပးထားတဲ့အခ်ိန္အတြင္းမွာ ျမန္ျမန္တြက္၊ ျမန္ျမန္ဖတ္၊ ျမန္ျမန္ေရြးျပီး တစ္ခုုျပီးတစ္ခုု ႏွိပ္ႏွိပ္သြားရတာ။ Test တစ္ခုုအတြက္ အခ်ိန္၂နာရီေပးတယ္။

ဟိုုအစ္ကိုုၾကီးက စာေမးပြဲအျပင္မွာ ကိုုယ့္ကိုုထိုုင္ေစာင့္ေပးေနတယ္။ ေျဖျပီးသြားေတာ့ စာေမးပြဲေစာင့္ကိုုသြားေျပာတယ္။ တျခားအခန္းထဲလႊတ္လိုုက္တယ္။ ဝင္သြားတယ္။ ထိုုင္ခိုုင္းတယ္။ အေျဖလႊာတစ္ခါတည္း ပရင့္ထုုတ္ေပးတယ္။ မင္း level 8 ရပါတယ္တဲ့။ မင္း ESL တက္စရာမလုုိဘူးတဲ့။ ေကာလိပ္အဆင့္ တစ္ခါတည္း တန္းတက္လိုု႔ရျပီတဲ့။ ကိုုယ့္မွာ အံ့ေတြလည္းၾသ၊ ေပ်ာ္လည္းေပ်ာ္သြားတယ္။ သူတိုု႔ေျပာတဲ့ TOEFL တိုု႔၊ IELTS တိုု႔ မေျဖဘူးလည္း၊ ဘာအေတြ႔အၾကံဳမွမရွိလည္းဘဲ ေကာလိပ္အဆင့္မွီတယ္ဆိုုလိုု႔။ အေျဖစာရြက္ကိုုင္ျပီး ေယာင္လည္လည္နဲ႔ျပန္ထြက္လာတဲ့ကိုုယ့္ကိုု အစ္ကုုိၾကီးကေမးတယ္။ ေအာင္လားတဲ့။ ဟုုတ္ အျမင့္ဆံုုး level ရတယ္လိုု႔ေျပာတယ္အစ္ကိုု ဆိုုေတာ့ ေဟ..တဲ့။ သူ႔တုုန္းကေတာင္ level 5 လားပဲရလိုု႔ ESL ျပန္တက္ရတယ္တဲ့။ မင္းက ေရာက္တာ တစ္လေတာင္မျပည့္ေသးဘူး ဟုုတ္လွခ်ည္လားတဲ့။

ေကာလိပ္အဆင့္မီွလိုု႔ ေကာလိပ္တက္မယ္က ထားပါေတာ့။ ဘာေတြလိုုဦးမလဲေမးတယ္။ ဆယ္တန္းေအာင္လက္မွတ္ရေတာ့ တင္လိုုက္တယ္။ ကိုုယ္က international student visa နဲ႔လာတာလည္းမဟုုတ္၊ အလည္အပတ္အေနနဲ႔လာတာလည္းမဟုုတ္ဘဲ ဒီမွာ တရားဝင္ေနထိုုင္ခြင့္ရရွိထားတဲ့ resident မုုိ႔ သူတိုု႔က high school diploma နဲ႔ resident status ကိုု ခိုုင္ခိုုင္မာမာျပႏိုင္မယ့္ ID ကဒ္ဘာညာျပႏုုိင္ရင္ ေငြသြင္းျပီး တက္ႏိုုင္ျပီတဲ့။ မၾကာခင္မွာဖြင့္မယ့္ စက္တင္ဘာလကုုန္ စာသင္ႏွစ္အသစ္မွာ စတက္ရင္ ပိုုေကာင္းတယ္တဲ့။

အေမရိကမွာက ေဆာင္းဦးရာသီအစျဖစ္တဲ့ စက္တင္ဘာမွာ စာသင္ႏွစ္အစျဖစ္ျပီး ေနာက္တစ္ႏွစ္ ဇြန္လအကုုန္မွာ စာသင္ႏွစ္ဆံုုးတာျဖစ္တယ္။ တစ္ term ကိုု ၃လစီ။ ကိုုယ္ေရာက္သြားခ်ိန္က စက္တင္ဘာဆိုုေတာ့ စာသင္ႏွစ္အစနဲ႔တိုုးတယ္။ ေက်ာင္းတက္မယ္ဆိုုရင္ စတက္လိုု႔ရေနျပီ။ တက္တာကေတာ့ဟုုတ္ပါျပီ။ အမွတ္မွီတာလည္းဟုုတ္ပါျပီ။ ဘယ္ကပိုုက္ဆံနဲ႔တက္မလဲ။ ပိုုက္ဆံမွမရွိတာ။

လက္ထဲမွာက်န္တဲ့ ေဒၚလာ ၈ဝဝ ေလာက္နဲ႔တက္မယ္ဆိုုရင္ေတာင္ resident ေစ်းႏႈန္းနဲ႔ဆိုု အနည္းဆံုုး ဘာသာရပ္တစ္ရပ္၊ အခန္းတစ္ခန္းကိုု ေဒၚလာ ၄၅ဝ၊ ၅ဝဝ ခန္႔ ကုုန္မယ္တဲ့။ အခ်ိန္ျပည့္ (full time) ေက်ာင္းသားဆိုုရင္ တစ္ term (၃လ) မွာ အနည္းဆံုုး အတန္း၃တန္း/၃ဘာသာေတာ့ ယူတယ္တဲ့။ ၃နဲ႔ေျမွာက္ေတာ့ ေက်ာင္းလခ (tuition) သက္သက္ကိုုတင္ ၁၅ဝဝ။ ဖတ္စာအုုပ္ဖိုုးနဲ႔ တျခားသြင္းရမယ့္ဘာေၾကးညာေၾကးေတြ မပါေသးဘူး။ စာေရးကိရိယာအသံုုးပစၥည္းေတြဝယ္ဖိုု႔ မပါေသးဘူး။ အိမ္မွာ ဒယ္ဒီနဲ႔ကပ္ေနျပီး စားတာေသာက္တာအဆင္ေျပျပီထား၊ လမ္းစရိတ္ မုုန္႔ဖိုုးေတြနဲ႔ ေဒၚလာတစ္ေထာင္ဆိုုတာ အခန္းတစ္ခန္းေတာင္ တက္လိုု႔ရဖိုု႔အႏိုုင္ႏိုုင္။ ကိုုယ္ အဲ့ဒီမွာ အခက္ေတြ႔ျပီ။

(အပိုုင္း၃ဆက္ရန္)

Craton Highways

ထိုုအေမရိကန္ဘဝ (အပိုုင္း၁)

အေမရိကကိုုေရာက္ေရာက္ခ်င္း ပထမဆံုုးအေတြ႔အၾကံဳကိုုေျပာပါဆိုုရင္ သိသိသာသာေအးျမတဲ့ ရာသီဥတုုပါပဲ။ ကိုုယ္ပထမဦးဆံုုးေရာက္သြားခဲ့တဲ့ျမိဳ႕က ကယ္လီဖိုုးနီးယားျပည္နယ္က ေလာ့စ္အန္းဂ်လိစ္ (Los Angeles) ျမိဳ႕ပါ။ အဲ့ဒီမွာ ေလယာဥ္ေျပာင္းစီးရျပီး တည္းခိုုခန္းမွာ တစ္ညအိပ္ရပါတယ္။ မိုုးတအားခ်ဳပ္မွေရာက္သြားတာမုုိ႔ ကိုုယ္ေတြရဲ႕ဦးတည္ရာ ေပါ့တ္လန္း (Portland) ျမိဳ႕ကိုုသြားတဲ့ေလယာဥ္ မရွိေတာ့ပါဘူး။ မနက္ထြက္မယ့္ေလယာဥ္က်မွ စီးရမွာပါ။ အဲ့ဒီတုုန္းက စက္တင္ဘာလ ေဆာင္းဦးရာသီအစမုုိ႔ LA မွာ ညဘက္ဆိုုရင္ ရာသီဥတုုက နည္းနည္းေအးပါတယ္။ မေလးရွားလိုု အလြန္ပူျပင္းတဲ့ေဒသကေနေျပာင္းလာတာမိုု႔ အေအးဓာတ္ဟာ ကိုုယ့္အတြက္ေတာ့ ထူးျခားေနပါတယ္။

Motel 6 မွာ တစ္ညတာတည္းခိုုေတာ့ ကိုုယ္ အိပ္မေပ်ာ္ပါဘူး။ ေလယာဥ္ေပၚမွာ ၁၈နာရီ၊ ၁၉ နာရီေလာက္က ေတာက္ေလွ်ာက္အိပ္လာတာကိုုး။ တစ္ကိုုယ္လံုုးလည္း ေညာင္းခ်ိျပီး အိပ္ရာထဲမွာ လွဲမေနခ်င္ေတာ့ပါဘူး။ အဲ့ဒါနဲ႔ အင္တာနက္ကသံုုးခ်င္လာ။ ဘယ္လိုုသံုုးရမွန္းမသိ။ အဲ့ဒီတုုန္းက အဝတ္ေသတၱာနဲ႔ ပိုုက္ဆံအနည္းငယ္ကလြဲလိုု႔ ဘာမွမပါပါဘူး။ ဖုုန္းလည္းမပါ၊ laptop လည္းမရွိ။ မိုုတယ္ရဲ႕ ေလာ္ဘီထဲဆင္းၾကည့္ေတာ့ ကြန္ျပဴတာႏွစ္လံုုးေတြ႔တယ္။ အင္တာနက္သံုုးလုုိ႔ရမလားဟင္လိ႔ုု reception ကိုု သြားေမးေတာ့ ရတယ္၊ တစ္နာရီကိုု ၅ေဒၚလာပါတဲ့။ ေအာင္မေလး မ်ားလိုုက္တာေနာ္။

ဒါေပမဲ့လည္း Facebook ေပၚကမိတ္ေဆြေတြ၊ ေဆြမ်ဳိးသားခ်င္းနဲ႔ အသိေတြကိုု ကိုုယ္ေခ်ာေခ်ာေမာေမာေရာက္ေၾကာင္း သတင္းေပးခ်င္လိ႔ုု သူေတာင္းတဲ့၅ေဒၚလာေပးျပီး သံုုးပါတယ္။ Motel 6 ရဲ႕ အင္တာနက္ေႏွးခ်က္က ခ်ာတူးလန္ေနတာပါပဲ။ မေလးရွားမွာေလာက္ေတာင္ မေကာင္းဘူး။ ကိုုယ့္မွာမရွိေတာ့ ဒီလိုုပဲ သည္းခံျပီးေတာ့ သံုုုးရတယ္။ မိတ္ေဆြေတြနဲ႔ အဆက္အသြယ္ခဏျပန္ရျပီး ကိုုယ့္ Facebook status ကိုု update လုုပ္ျဖစ္တယ္။

အဲ့ဒီမွာ အဆိုုးဆံုုးၾကံဳရတာဆိုုလိုု႔ နာရီေတြ မသိေတာ့တာပါပဲ။ အခ်ိန္ေတြက ေန႔နဲ႔ညေတြမွားျပီး မိုုတယ္မွာခ်ိတ္ထားတဲ့တိုုင္ကပ္နာရီကိုု အၾကာၾကီးငိုုင္ျပီး ထိုုင္ၾကည့္ေနမိတယ္။ ေလယာဥ္က ဘယ္ႏွစ္နာရီစီးလာတာ၊ ဟိုုကထြက္လာတုုန္းက မေလးရွားစံေတာ္ခ်ိန္ဘယ္ႏွစ္နာရီ၊ ခုုဒီေရာက္ေတာ့ LA စံေတာ္ခ်ိန္ဘယ္ေလာက္၊ တြက္ၾကည့္ေတာ့ အခ်ိန္ေတြလည္းမကိုုက္ဘူး။ အမ်ားၾကီးကြာေနတယ္။ LA မွာက မေလးရွားထက္ ၁၅နာရီေနာက္က်တာမုုိ႔ ေလယာဥ္ပ်ံသန္းႏႈန္းနဲ႔လိုုက္ျပီး ေန႔နဲ႔ညေတြကြာပံုုေတြကိုုတြက္ၾကည့္ျပီး ကိုုယ့္မွာ မ်က္စိေတြကိုုလည္ထြက္ေနတာပါပဲ။ နားကိုုမလည္ဘူး။ မနက္၄နာရီေလာက္ရွိေနျပီ ကိုုယ္အိပ္မေပ်ာ္ပါဘူး။

မ်က္ကြင္းေဟာက္ပက္နဲ႔ပဲ မနက္ကိုု ေလယာဥ္အေစာၾကီးစီးဖိုု႔ ေလယာဥ္ကြင္းကိုု shuttle bus နဲ႔ သြားရတယ္။ ကိုုယ့္အဝတ္ေသတၱာၾကီးကလည္း အေလးၾကီးပဲ။ လူက သူမ်ားတိုုင္းျပည္ေရာက္လုုိ႔ အလိုုလိုုဝမ္းနည္းရတဲ့အထဲ အဲ့ဒီေသတၱာအေလးၾကီးကိုု တကိုုင္ကိုုင္၊ ဘီးတလွိမ့္လွိမ့္နဲ႔ ဟိုုကားေပၚတက္၊ ဒီကားေပၚကူး၊ ဟိုု check in ဝင္၊ ဒီ check out လုုပ္၊ လူတန္းအရွည္ၾကီးေတြၾကားထဲ တန္းေတြဝင္စီရ၊ အၾကာၾကီးေတြမတ္တပ္ရပ္ရ၊ ေလယာဥ္စီးေတာ့လည္း ေလယာဥ္က delay ေတြ၊ detour ေတြျဖစ္ျပီး Portland တိုုက္ရိုုက္မေရာက္ဘဲ Seattle ကေနတဆင့္ transit ေတြေျပာင္းစီးခိုုင္းနဲ႔ ကိုုယ့္မွာ ငိုုခ်င္ရက္လက္တုုိ႔ျဖစ္တာပါပဲ။ စိတ္ဓာတ္ေတြေတာ္ေတာ္က်ျပီး လူတကိုုယ္လံုုး ဗံုုးဗံုုးသာ ပစ္လဲလိုုက္ခ်င္မိတယ္။

Portland ေရာက္ေတာ့ ရာသီဥတုုက LA မွာထက္ေတာင္ ေအးေသးတယ္။ အသားမက်တဲ့အေအးဓာတ္မိုု႔ ခါးကုုန္းျပီး ကိုုယ္လံုုးကိုုက်ံဳ႕ထားမိတယ္။ ကံေကာင္းတာတစ္ခုုက ကိုုယ္ေတြလာမယ္ဆိုုတာကိုု ၾကိဳသိထားလိုု႔ ေပါ့တ္လန္းက ျမန္မာမိသားစုုဝင္အခ်ဳိ႕က ကိုုယ္တိုု႔အတြက္ ခပ္က်ဥ္းက်ဥ္း apartment အခန္းေလးတစ္ခန္းငွားျပီး ေနစရာစီစဥ္ေပးထားတယ္။

အိပ္ရာ၊ ေခါင္းအံုုး၊ ေစာင္၊ စားစရာ၊ ေရခ်ဳိးခန္းအသံုုးအေဆာင္၊ ခ်က္ျပဳတ္စားေသာက္စရာ မီးဖိုုေခ်ာင္သံုုးပစၥည္းအနည္းငယ္နဲ႔ အေျခခံ အိမ္ေထာင္ပရိေဘာက အနည္းငယ္ကိုု ၾကိဳစီစဥ္ထားေပးထားတယ္။ ဒီဟာေတြအတြက္ ပိုုက္ဆံေတာ့ ျပန္ေပးရတာေပါ့။ ဒါေပမဲ့ အဲ့လိုုေလး တာဝန္ယူျပီး ကူညီစီစဥ္ေပးထားတာကိုုပဲ ေက်းဇူးေတြၾကီးလွပါတယ္။ မဟုုတ္ရင္ ဘုုမသိဘမသိ ဘယ္မွလည္း မသြားတတ္မလာတတ္နဲ႔ ဘာလုုပ္လိုု႔ဘာကိုုင္ရမွန္းမသိျဖစ္မွာပါ။ ပိုုက္ဆံျပန္မယူဘဲ အိမ္အသံုုးအေဆာင္ပစၥည္းေတြကိုု ေစတနာနဲ႔ ကူညီေပးတဲ့သူေတြလည္းရွိပါတယ္။ ထမင္းေတြဟင္းေတြခ်က္ျပီး လာပိုု႔ေပးတဲ့သူေတြလည္းရွိတယ္။ ျမန္မာလူမ်ဳိးေတြရဲ႕ဓေလ့ျဖစ္တဲ့ အခ်င္းခ်င္းရိုုင္းပင္းစိတ္၊ ကူညီခ်င္စိတ္၊ ဧည့္ဝတ္ေက်ခ်င္စိတ္ကိုု ဒီလိုုအခါမ်ဳိးမွာ သေဘာက်ျပီးေက်းဇူးတင္မိတယ္။

ကိုုယ့္ရဲ႕အိမ္လိုု႔ အသစ္ေခၚဆိုုရေတာ့မယ့္ အဲ့ဒီတိုုက္ခန္းေလးထဲကိုုေရာက္ေရာက္ခ်င္း ပထမဆံုုးလုုပ္တာကေတာ့ ဘာကိုုမွမစဥ္းစားႏိုုင္၊ ဟန္ကိုုမေဆာင္ႏိုုင္ေတာ့ဘဲ ႏွစ္ႏွစ္ျခိဳက္ျခိဳက္ အိပ္တာပါပဲ။ ၁၈နာရီေလာက္ ဆက္တိုုက္ အိပ္ပစ္လိုုက္မိတယ္။ ႏိုုးေတာ့လည္း ျငီးစီစီနဲ႔ ႏံုုးႏံုုးၾကီးျဖစ္ျပီး စိတ္နဲ႔ကိုုယ္က မလန္းဆန္းမတက္ၾကြဘူး။ သူမ်ားေတြယူလာေပးထားတဲ့ ထမင္းနဲ႔ဟင္းကိုု ျဖစ္သလိုုစား၊ ေရအဝေသာက္ျပီး အိပ္ရာထဲျပန္ဝင္၊ လွဲေန၊ ေရွ႕ေလွ်ာက္ ဘဝကိုု ဘယ္ကေနဘယ္လိုုျပန္စမလဲဆိုုတာေတြ အရွည္ၾကီးေတြးျပီး ခဏေနေတာ့ ျပန္အိပ္ေပ်ာ္သြားျပန္တယ္။

(အပိုုင္း၂ဆက္ရန္)

Craton Highways